fbpx

Hoe écht zijn jouw foto’s eigenlijk?

Een foto van lachende mensen die elkaar een ferme handdruk geven, een landschap met overdreven felle kleuren of een portret waarvan de huid plastic lijkt. De wereld wemelt van maniakaal gepolijste foto’s. Foto’s van een wereld die niet bestaat. Komen we hier nog uit?

Mensen in pak die elkaar de hand schudden: FAKE!
FAKE!

De esthetiek van gladde foto’s ontgaat niemand, maar iedereen weet dat zo’n overgepolijst beeld niet de werkelijkheid weergeeft. Mensen zijn op alle mogelijke manieren wars van nep en onecht, maar het oppoetsen van de realiteit via foto’s is gek genoeg volkomen geaccepteerd.

Leve de lensfout

Gelukkig bestaan er ook tegenbewegingen. De gratis stockfotowebsite Unsplash heeft zich inmiddels ontwikkeld als de tegenpoolkoning van de gladde stockfoto. De foto’s op unsplash.com zijn vrijwel zonder uitzondering sferische platen die authenticiteit uitstralen. Niet perfect, maar wel persoonlijk en verhalend. De kwaliteit zit ’m in het beeld zelf, niet in de polijsting ervan. Ook de kadrering is vaak bewust ‘losjes’ en niet strak recht.

Lomography

Nu lijkt dat een nieuwe trend, maar niets is minder waar. Begin jaren 90 ontdekte een stel Oostenrijkse studenten in Praag de Russische LOMO LC-A, een camera die zo simpel in elkaar stak dat hij ideaal was voor snelle terloopse shots. De foto’s die de camera maakte, zaten vol met imperfecties: lensfouten, vignettering, vreemde contrasten, fletse kleuren, overbelichte delen; maar dat vonden de studenten juist prachtig.

De oorspronkelijke lomography-camera: de Lomo LC-A
De LOMO LC-A | Foto: Jan Kratochvil

In 1992 richtten ze in Wenen de Lomography Society die zich in het begin vooral richtte op het verspreiden van de Russische LOMO en de tien gouden lomoregels die er op neerkomen dat je werkelijk alle fotografiedogma’s aan je laars lapt . De grappigste zijn regel 8: ‘Je hoeft niet van tevoren te weten wat er op de foto staat’ en regel 9: ‘Achteraf trouwens ook niet’. Haha!


De 10 gouden regels van de lomografie

  1. Neem je camera overal mee naartoe;
  2. Gebruik ‘m altijd, dag en nacht;
  3. Lomografie is een deel van je leven;
  4. Oefen met opnames uit de losse hand;
  5. Ga zo dicht mogelijk bij het onderwerp staan;
  6. Denk niet na;
  7. Wees snel;
  8. Je hoeft niet van tevoren te weten wat er op de foto staat;
  9. Achteraf trouwens ook niet;
  10. Maak je niet druk over deze regels.

Kevin Dooley maakte deze lomography-foto met een analoge camera die ook de 'sprockets’ van de film belichtte.
Kevin Dooley maakte deze lomofoto met een analoge camera die ook de ‘sprockets’ van de film belichtte.

Laat het los

Het idee achter lomography is dat je niet te veel nadenkt over de foto die je wil maken en hoppa, vanuit de heup de ontspanknop indrukt. Toch is het ook weer niet lukraak fotograferen, want lomografie is anno 2019 nog steeds hartstikke analoog. Je leest het goed: in die lomo-camera’s moeten fotorolletjes en het ontwikkelen van al die plaatjes is bepaald niet gratis. Hoe spontaan lomography ook is: een ‘lomograaf’ zal door die hoge ontwikkelkosten toch bewuster omgaan met zijn beeldmateriaal.

Persoonlijk lijkt me dat uit de heup schieten hoogstens leuk voor een middagje, maar het past wel in de trend van loslaten van controle, experimenteren en écht contact maken met je onderwerp. Ofwel: minder krampachtig zoeken naar het perfecte esthetische plaatje.

Fotografische vrijheid

Techniek kan je zeker helpen om je foto’s beter te maken, maar uiteindelijk bepaalt de inhoud of je foto ‘aankomt’ of niet. De betere foto heeft een ziel, brengt een emotie over of vertelt een verhaal. Als het nodig is, mogen alle fotografieregels daarvoor wijken.

In mijn ogen heeft lomography een haakje met smartphone-fotografie. Een smartphone is geen perfecte camera. Professionele fotografen zullen je vertellen dat de belachelijk kleine sensor en het ontbreken van een diafragma de smartphone per definitie ongeschikt maakt voor serieuze fotografie.

Wat ik daarvan vind? Onzin. De smartphone-camera heeft inderdaad beperkingen, zoals elk apparaat dat heeft. Met een broodrooster kun je geen tosti’s maken. Het gaat erom hoe slim jij met die beperking omgaat. Mijn tip voor jou: laat je eens een week of een maand volledig leiden door de gouden regels van de fotografie. Kijken wat er gebeurt. Regel 1 heb je alvast in de pocket!

Foto boven dit artikel is van dimchap via Flickr | Camera: Lomo LC-A

Meer fototips
Geld verdienen met fotografie
Geld verdienen met fotografie: ook voor smartphone-foto’s?