Welke lens voor je smartphone

Lens voor je smartphone: welke heb je (niet) nodig?

Laatst bijgewerkt:

“Joh, wat moet ik nou met zo’n telefoonlens op mijn iPhone?” Die vraag kreeg ik van de week van een nuchtere Rotterdammer en gaandeweg bleek dat mijn uitleg toch iets langer was dan ik had gedacht. Goede reden dus om een heuse blog te wijden aan de wondere, maar soms ook onduidelijke wereld van de smartphone-lens.

“Je ken er ook mee pingpongen!”, zei dezelfde persoon. Om maar aan te geven dat-ie alles met zijn smartphone deed: van het inplannen van afspraken tot videobellen en het maken van productfoto’s. Jochie – zo vertelde ik hem – het ligt er maar net aan wat voor smartphone je nu hebt en wat je met fotografie wil gaan doen en ontdekken.

Maar eerst even dit

  • Wil je graag vogels en andere dieren vanaf grotere afstand fotograferen met je smartphone? Lees dan mijn blog over digiscoping.
  • Ben je op zoek naar een telelens voor je iPhone? Lees dan deze blog waarin ik 3 telelenzen + bijbehorende hoesjes van Ulanzi, Moment en Black Eye uitgebreid test.

Welke smartphone-lenzen zijn er eigenlijk?

Nou, da’s lekker overzichtelijk, want uiteindelijk draait het om 5 lensgroepen:

  • groothoek- of ultragroothoeklens (16 tot 18 mm) – verdubbelt je beeldhoek
  • telelens (58 tot 60 mm) – vergroot je beeld twee keer
  • fisheye-lens – bijna 180 graden in beeld
  • macrolens – voor macrofoto’s met vergroting van 10 tot 20 keer
  • anamorphic lens – voor video in superbreedbeeldformaat
  • Supertele- of telescooplens

Eigenlijk zijn deze omschrijvingen wat kort door de bocht, want al deze smartphone-lenzen veranderen niet alleen de beeldhoek, maar vooral ook het perspectief. Ik zeg altijd dat een groothoek de wereld uitrekt: in verhouding wordt de voorgrond extra groot weergegeven en de achtergrond extra klein. Een telelens drukt juist de voorgrond en achtergrond op elkaar.

Als je een markt zou fotograferen, is het met een telelens ontzettend druk en met een groothoek juist erg rustig. Veel media maken dankbaar gebruik van deze lens-eigenschappen. Denk maar aan de foto’s van ‘mensenmassa’s’ in coronatijd: allemaal gemaakt met een telelens om de drukte te benadrukken.

Heeft het zin, zo’n extra telefoonlens?

Stel dat je een telefoon hebt met één lens. Dan ben ik snel klaar met mijn uitleg, want dan is het ultralogisch dat je met elke opzetlens sowieso een nieuw perspectief erbij krijgt. Maar bestaan er nog smartphones met één lens? Ja, en dat zijn heus niet allemaal oudere modellen. De iPhone SE uit 2020 heeft bijvoorbeeld maar één camera die niet gek veel onderdoet voor de veel duurdere iPhone 11 (op de nachtmodus na).

iPhone met twee lenzen: een groothoek en tele
iPhone met 2 lenzen | Foto: Bagus Hernawan

Veel iPhones hebben standaard maar 2 ingebouwde lenzen. Soms ontbreekt de ultragroothoek en soms een telelens, dus dan is een losse lens een stuk goedkoper dan een compleet nieuwe telefoon aanschaffen. Maar zelfs als je een mobiel al een telelens heeft, dan kan een extra opzet-telelens de optische vergrotingsfactor van je ingebouwde telelens verdubbelen. Dus stel dat de ingebouwde telelens op je telefoon 4x vergroot, dan levert dat een 8x optische vergroting op van je beeld.

De meeste nieuwe smartphones hebben vaak 3 ingebouwde lenzen. Superhandig: je kunt dan snel switchen tussen de standaardlens en een tele- of ultra-groothoek. Een fisheye of anamorphic-lens zul je er desondanks niet op aantreffen, en ook een macrolens ontbreekt meestal. Dus die lenzen voegen echt iets toe aan je foto- of videografische vocabulaire. Maar wat moet je dan nog met een losse groothoek-, tele- of macrolens als die ook al op je smartphone zit?

Je mobiel heeft (soms) surrogaatlenzen

Bij veel smartphones zijn de ingebouwde ultragroothoek-, tele en macrolenzen meestal van een mindere kwaliteit dan de standaardlens. Dat klinkt misschien erger dan het is, maar het kan je wel belemmeren als je wat verder komt met smartphone-fotografie.

Veel ingebouwde ultragroothoek-, tele en macrolenzen:

  • zijn minder lichtsterk dan de standaardlens
  • hebben een lagere resolutie (megapixels), bij macrolenzen soms dramatisch laag
  • kun je niet gebruiken met nachtmodus voor mooie avondfoto’s of zijn daar minder voor geschikt
  • ondersteunen geen fotografie in RAW
  • kun je niet gebruiken in de Pro-modus op Android-telefoons

Veel telelenzen kunnen optisch meestal maar tot 3 keer vergroten. Alles wat daarna komt, is digitale zoom met de bijbehorende slechtere beeldkwaliteit. Met andere woorden: je zoomt niet in, maar je verlaagt het aantal beeldpunten (de resolutie) van je foto. Hoe verder je digitaal inzoomt, hoe lelijker en onscherper je foto wordt.

Hoe beter en recenter de smartphone, hoe minder deze nadelen een rol spelen. Fotograferen in RAW kan op een Samsung S21 zowel met de standaard als de ultragroothoeklens. Op de iPhone 12 Pro en 13 Pro kan dat zelfs met alle lenzen. Op de Samsung S21 en iPhone 12/13 werkt de nachtmodus ook met de tele- en ultragroothoek. Toch kwam ik pas van een koude kermis thuis toen ik de nachtmodus van mijn iPhone 12 in combinatie met de ultragroothoek gebruikte. Die foto’s hadden echt veel meer ruis dan de standaardlens.

Is de lens op je iPhone wel zo goed?
Foto: Mika Baumeister

Pas op voor de Magnilens

De laatste tijd komen veel bezoekers op deze pagina terecht die gezocht hebben naar een review over de Magnilens. Deze lange smartphonelens werkt als een verrekijker waarmee je een vogel in de verte vol in beeld kunt brengen. Althans, dat belooft de website waarop het ding wordt verkocht. En dat allemaal voor maar 49 euro…

Ik dacht: ik ga eens wat onderzoek doen naar deze lens. Maar op zich is dat niet eens nodig want de Magnilens-website oogt al meteen als een dozenschuiver die een spotgoedkoop Aliexpress-artikel met flink wat winst doorverkoopt op de Europese markt. Het echte artikel is hoogstwaarschijnlijk een plastic prulding met een afschuwelijk slechte beeldkwaliteit.

Als je over de bestellink schuift met je muis, zie je dat de lens eigenlijk ‘Zoomshot Pro’ heet. Als je dat gaat Googelen, dan stuit je eerst op veel veel positieve reviews met aanprijzingen als ‘cutting edge nanotechnology magnification’. Wow! Maar als je er wat verder induikt, dan blijken deze supertelelenzen te worden gemaakt door een bedrijf dat Hyperstech heet. Op Trustpilot staan meer dan 3000 reviews over Hyperstech, waarvan 87% zeer slecht.

Kortom: als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan is het dat vaak ook. Ben je echt op zoek naar een lange telelens voor je smartphone, dan is de Sirui TL-400 een optie. Als je benieuwd bent naar de beeldkwaliteit: bekijk dan deze video. De lens is te koop bij Amazon.

Welke smartphone-lens moet je kiezen?

Oké, je weet nu welke lenzen er bestaan en of het zinnig is om voor jouw model smartphone een telefoonlens te kopen. Maar dan begint het gezoek: welke lens past op jouw mobiel en waar vind je een betaalbaar exemplaar dat kwalitatief ook nog goed presteert?

Nou, ik kan je zeggen dat ik veel uren in die zoektocht heb gestoken. Om tureluurs van te worden. Die zoektocht wil ik jou graag besparen. Ik zeg er eerlijk bij dat ik niet 50 lenzen heb aangeschaft en ze aan een fotolaboratoriumachtige test heb onderworpen. De aanschaf van al die optiekjes kan ik simpelweg niet betalen en ik zou vele weekenden aan het testen zijn. Wat ik wel heb gedaan is een vergelijkend warenonderzoek door stapels reviews door te spitten en de fotokwaliteit in die reviews te beoordelen. Ik kijk eigenlijk altijd meteen naar de hoeken: daar verraadt een lens meestal zijn kwalitatieve kunnen of optische onvermogen.

Drie methodes: de wasknijper, clip of hoes

Met een telefoonlens op zich begin je weinig. Het ding moet precies voor de ingebouwde lens van je mobiel worden geplaatst en daar moeten de lenzenbouwers iets op verzinnen. Ook hier is de wereld lekker overzichtelijk, want er bestaan maar 3 methoden: de wasknijper, de clip en de hoes.

De wasknijper

De wasknijper is, zoals de naam al aangeeft, een wasknijperachtig geval dat je gewoon op de lens van je smartphone klemt. Het grote voordeel hiervan is dat je niets te maken hebt met smartphone-typen, -soorten en -merken. Je klemt het ding erop en fotograferen maar. Nieuwe mobiel? Geen probleem: je klemt je lens er zo weer op.

Nadeel is dat je de lens niet snel en goed op je mobiel gewasknijperd krijgt. Althans: ik vind het best een ding. Je moet de lens echt secuur positioneren om donkere hoeken te voorkomen.

De smartphone lens van Black Eye
Een serie wasknijperlenzen

Ook kan je smartphone-hoes roet in het eten gooien: als die net te dik is, wordt het lastig om de telefoonlens goed aan te laten sluiten op de ingebouwde camera. De oplossing is een flinterdunne hoes die nauwelijks bescherming biedt of helemaal geen hoes. En als er iets is dat je nooit zou moeten doen, dan is het gaan fotograferen zonder smartphone-hoes. Verpest je mobiel niet met een screenprotector, maar investeer in een degelijke hoes!

De clip

Clip om een lens op een smartphone te klemmen

De clip is de betere variant van de wasknijper. Het is een vaste U-vorm die je over de smartphone schuift en vastzet met een stelschroef of klem. Toch geldt ook hier het nadeel van het positioneren en de hoes.

De wasknijper en de clip kunnen een deel van je scherm bedekken en daardoor functies of bedieningsknoppen onbereikbaar maken, maar in de praktijk is het nauwelijks een belemmering.

De hoes

De hoes-methode levert de beste koppeling tussen smartphone en telefoonlens. In de hoes zit een schroefdraad of bajonetvatting waarmee je de lens altijd op precies de juiste plek aanbrengt. De kans op donkere hoeken of ander positioneringsgedoe is te verwaarlozen: je lens zit altijd goed.

Nadeel is dat je voor elk type smartphone een andere hoes nodig hebt. Dus als je een nieuwe smartphone koopt, dan moet je ook weer een nieuwe hoes aanschaffen en hopen dat de fabrikant die al op voorraad heeft. Een ander nadeel is dat de hoezen vaak ook dikker zijn om ruimte te creëren voor het koppelsysteem.

Lens smartphone met Moment-hoesje
Smartphone-hoes met lens | Foto: Gabriel Jimenez

Wat is de beste methode? Voor elke manier is iets te zeggen. Als je vaak van lens wilt wisselen, is een systeem met hoes aan te bevelen. Wil je maar af en toe een lens gebruiken, dan voldoet een wasknijper of clip prima.

Welk merk telefoonlens moet je kiezen?

Het Amerikaanse Moment was de eerste die met speciale cases op de markt kwam voor het snel aan- en afkoppelen van lenzen. Maar inmiddels hebben notoire clip- en wasknijpermerken als Olloclip, Sirui, Black Eye en Sandmarc ook speciale hoezen ontwikkeld. Het verschil zit ’m in de manier waarop je de lenzen aan de hoes bevestigt.

Olloclip heeft eigenlijk geen hoes met lensvatting, maar een uitsparing voor het bestaande koppelsysteem dat een soort combinatie is van clip en een bajonet. Black Eye en Sandmarc hebben hoezen met een schroefdraad en Moment en Sirui gebruiken een bajonetkoppeling. Die bajonet is veruit de snelste manier om lenzen te verwisselen: je draait de lenzen een halve slag om ze aan- en af te koppelen.

Moment en Sirui

Als je het internet afstruint naar reviews en testfoto’s van smartphone-lenzen, dan wordt het je al snel duidelijk dat Moment kwalitatief het beste lenzensysteem op de markt heeft gezet. Toch blijkt Sirui flink aan de poort te rammelen. Of liever gezegd: bleek, want sinds najaar 2021 zijn Sirui-lenzen wereldwijd heel slecht of gewoon helemaal niet meer verkrijgbaar. Of het de coronacrisis of iets anders is, ik weet het niet, maar de Sirui-voorraad lijkt langzaam leeg te lopen. De telelens en de macrolens van Sirui zijn nergens meer te koop. De ultragroothoek, fisheye en anamorphic lenzen vind je nog wel op Cameranu.nl en Amazon.nl.

Sirui-lenzen worden voornamelijk verkocht als wasknijpersysteem. Sirui is wel gestart met hoezen, maar die kwaliteit blijkt opvallend genoeg onbruikbaar slecht te zijn. Saillant detail is dat de Sirui-lenzen vrijwel dezelfde lensvatting hebben als de lenzen van Moment. In het verleden hebben veel mensen daarom een hoes van Moment en een lens van Sirui aangeschaft.

Lenzen voor iPhone: Moment versus Sirui
De fisheye-lenzen van Moment (links) en Sirui (rechts). Op de foto is duidelijk te zien dat beide fabrikanten nagenoeg dezelfde bajonetsluiting gebruiken.

Die combi blijkt over het algemeen goed uit te pakken, maar er zijn uitzonderingen. De twee uitstulpingen die zorgen voor de lens-hoes-koppeling, zijn bij de Sirui-lenzen een stuk dunner en minder robuust. Er zijn gevallen bekend waarbij zo’n uitstulping afbrak en dus de lens onbruikbaar werd. Een oplossing om dat te voorkomen, is het minder ver doordraaien van de lens in de hoesbajonet.

Wie het risico aandurft, haalt met een Moment-hoes en een selectie Sirui-lenzen een kwalitatief goed lenssysteem in huis voor relatief weinig geld.

Black Eye

Een schroefdraad om lenzen te verwisselen, is iets minder praktisch dan een bajonet, maar het voldoet prima. Wat mij betreft mag je alle smartphone-lenzen van Black Eye links laten liggen met uitzondering van hun Pro G4-lijn. Die werden tot voor kort alleen verkocht als wasknijpersysteem, maar nu zijn er ook hoezen verkrijgbaar. De beeldkwaliteit van deze lenzen is iets minder dan die van Moment en Sirui, maar beslist niet slecht.

De Photocase met lens van Black Eye

Er is wel een Black Eye Pro kit G4 met daarin een fisheye, groothoek en tele, maar jammer genoeg geen macro.

Sandmarc

Heb je geen iPhone, dan kun je dit stuk overslaan, want SandMarc maakt alleen lenzen voor iPhones. Desondanks vind ik deze lenzenbouwer noemenswaardig. Sandmarc maakt weliswaar niet de beste lenzen (vergelijkbaar met die van Black Eye), maar is wel een van de weinige merken die de mogelijkheid biedt om filters zonder adapter of tussenstuk op de lens te draaien. Superhandig.

Bij elke Sandmarc-lens die je koopt, krijg je een hoes waarin een aluminium schroefvatting voor de lens zit. Jammer genoeg is het geen ding om over naar huis te schrijven. Hij is te veel ‘plastic’ en biedt te weinig bescherming voor je iPhone. Kennelijk zagen ze dat bij Sandmarc ook, want sinds kort kun je voor nog geen 30 dollar een losse hoes kopen die wél robuust genoeg is.

Maar het grootste struikelblok is het bestellen van een smartphone-lens. Je kunt de lenzen aanschaffen via de Amerikaanse website van Sandmarc, maar als je de verzendkosten schappelijk wil houden, moet je 10 tot 20 dagen wachten op je bestelling.

Lenzen van Sandmarc

Ook jammer is dat Sandmarc geen constructie heeft bedacht om de invoerrechten af te rekenen bij aankoop zodat je niet weet wat de douane je nog in rekening gaat brengen. Bij Moment is dat keurig geregeld: je weet van te voren precies wat het gaat kosten en Moment zorgt voor de betaling van de invoerrechten.

Olloclip

Uit mijn ‘vergelijkend warenonderzoek’ kwam Olloclip wat beeldkwaliteit betreft niet altijd goed uit de bus. Eerlijk gezegd vind ik hun opzetsysteem ook wat obscuur overkomen. Vooral omdat het een deel van het scherm bedekt, ook als je de bijbehorende hoes gebruikt. Toch is Olloclip wel het merk dat een ongekend uitgebreid macropakket levert voor een aantal modellen van Apple en Samsung. In het Macro ProPack zit een fisheye-lens en 5 macrolenzen met verschillende vergrotingsfactoren, oplopend tot 21x. Goed bedacht!

Ulanzi

Net als bij Sirui moet je ook de lenzen van Ulanzi met een loep zoeken op internet. De 65mm telelens van Ulanzi heb ik uitgebreid getest en die kwam bepaald niet als winnaar uit de bus, dus daar hoeven we geen traan om te laten. Een uitzondering zijn de 3 anamorphic lenzen die de fabrikant levert. Of dat iets voor jou is, weet je na het bekijken van de volgende video.

Mijn advies voor een smartphone-lens

Wil je een betrouwbaar koppelsysteem, de beste beeldkwaliteit en heb je een leuk gevulde portemonnee, dan zou ik zonder meer voor de hoes + lenzen van Moment kiezen. Moment heeft ook het meest uitgebreide lenzen-aanbod: van macro tot anamorphic. Die laatste lens ontbreekt bijvoorbeeld in het programma van Black Eye.

Wees je ervan bewust dat je een creditcard of Apple Pay nodig hebt om Moment-spulletjes te bestellen en dat verzending naar Nederland niet meer gratis is zoals voorheen (naar België wel).

Meer weten over Moment? Lees dan mijn reviews over de Moment groothoek, tele– en macrolens.

Als je niet zoveel wilt of kunt betalen voor het Moment-systeem, dan zijn de Pro G4-lenzen van Black Eye een goed alternatief. Let erop dat je alleen de Pro G4-lenzen aanschaft en absoluut niet de voorlopers daarvan (die je o.a. vaak op Marktplaats ziet), want dat gaat je zwarte hoeken opleveren. De oude en nieuwe lenzen lijken veel op elkaar, dus echt even opletten!

Ulanzi-hoesjes voor lens smartphone
De hoezen van Ulanzi voor iPhone 11, 12 en 13

Ook zou ik je willen aanraden om een hoes met schroefdraad bij je Black Eye-lens te kopen, zodat je verlost bent van die clip en de nadelen die daarbij horen.

De Black Eye-hoezen met schroefdraad zijn vooralsnog alleen verkrijgbaar voor oudere iPhone-modellen, maar het goede nieuws is dat concurrent Ulanzi hoesjes maakt voor alle varianten van de iPhone 11, iPhone 12 en iPhone 13 waar die Black Eye-lenzen precies op passen. Of nou ja, da’s ook weer minder nieuws als je een Android-mobiel hebt, waar daar heb ik nog geen Ulanzi-hoesjes voor kunnen vinden, of je moet die paar verdwaalde exemplaren op Aliexpress meetellen. De koppeling van Black Eye-lenzen met Ulanzi-hoezen werkt prima, zoals ook blijkt uit mijn telelens-test.

Dus stel dat je een iPhone 12 hebt en je wil een Black Eye fisheye-lens kopen met Ulanzi-hoes, dan komt dat neer op het volgende:

Lissabon - foto met tegenlicht