Tijdens een van onze workshops smartphone-fotografie stelde een cursist een interessante vraag: “Wat moet ik nu eigenlijk bewerken in mijn foto’s?” Die vraag zette me aan het denken. Fotobewerking is niet simpelweg wat schuiven met sliders en regelaars; het begint bij goed kijken. Wat heeft een foto nodig om sterker te worden?
Om dat te illustreren, vroeg ik nieuwsbrieflezers om hun onbewerkte foto’s in te sturen. Uit de meer dan 40 inzendingen koos ik er tien waarmee ik aan de slag ben gegaan. In deze blog laat ik de originele foto’s zien naast de bewerkte versies. Bij elke foto vertel ik wat me opviel, wat er anders of beter kon, en hoe ik dat heb aangepakt. De resultaten zijn niet ‘zoals het moet’, maar ‘zoals het kan’. Dat wil ik je echt even op het hart drukken.
De foto’s heb ik vrij intuïtief geselecteerd. Als je foto niet gekozen is, wil dat niet zeggen dat je een slechte foto hebt ingestuurd! Bij het ene beeld ligt een fotobewerking wat minder voor de hand, en bij de andere jeuken mijn handen om ermee aan de slag te gaan.
Enfin: genoeg gepraat: hier komen de 10 foto’s!
Gea Beuzel
Foto bewerkt met: Snapseed
Een landschapsfoto met een mooie leidende lijn! Het was duidelijk een zwaar bewolkte dag toen Gea Beuzel deze foto nam. Daardoor zijn de kleuren wat ingetogener en kan de foto net wat meer contrast gebruiken . Dus dat betekent een tikkie meer helderheid, contrast, verzadiging en warmte.
Om het gevoel te versterken heb ik er een subtiel vignet aan toegevoegd waarbij het middelpunt op het hekje onderaan ligt. Daarna ben ik aan de slag gegaan met selectieve bewerking om het contrast plaatselijk nog verder te verhogen. Met de Snapseed-tool Penseel zijn de bomenrij linksboven en de twee lichtgroene grasveldjes in het midden wat meer aangezet. Ook de loop van het riviertje dat zo mooi door het beeld meandert, heb ik met Penseel voorzichtig wat lichter gemaakt.
Simone Schot
Foto bewerkt met: Lightroom mobile
Zonnestralen in de nevel hebben altijd iets magisch. Zoiets wil je gewoon vastleggen! Op zich zou je aan deze foto van Simone Schot niet veel meer hoeven doen. Hij heeft een mooie ‘transparante lichtheid’. Toch denk ik dat een tikkie meer contrast de foto meer diepte kan geven. Maar dat gaat niet zomaar: als je in Lightroom de regelbalk voor Contrast te ver naar rechts schuift en Schaduwen te ver naar links, vliegt de foto qua kleur uit de bocht. Maar ook hier weer helpt selectieve bewerking om de balans te vinden. In Lightroom heet dat overigens ‘Maskers’, een functie die alleen beschikbaar is in de betaalde versie van Lightroom.
Met het masker Penseel heb ik de zachtheid van ‘zonnewolk’ weer hersteld door de Verzadiging en Helderheid te verminderen. Aan de boven- en rechterzijde heb ik de nevel met een Lineair verloop (een masker in Lightroom) iets weggehaald om meer diepte te creëren. Tot slot heb ik het silhouet van de fietser ietsje donkerder gemaakt. Misschien wel iets te veel, zie ik nu.
Ans Jonker
Foto bewerkt met: Lightroom mobile
Deze foto van Ans Jonker met prachtig lijnenspel lijkt later in de middag te zijn gemaakt. Ondanks de blauwe lucht oogt hij nog een beetje grauw. Nu zit er een schuifje in Lightroom dat ‘Helderheid’ heet, maar eigenlijk een niet zo goede vertaling van het Engelse ‘Clarity‘ is. Wat Helderheid doet, is het contrast en de scherpte opvoeren in de middentonen in je foto. De valkuil van dit schuifje is dat je ’m helemaal naar rechts schuift en dan WOW! zegt. In dit geval ging-ie maar een beetje naar rechts.
Om het avondgevoel wat te benadrukken, heb ik in de Kleurmixer van Lightroom de verzadiging van de kleur geel iets opgevoerd. Daarna met een Lineair verloop aan de bovenzijde van de foto de belichting verminderd en de kleurtemperatuur iets meer naar het geel getrokken (in plaats van blauw). Daarna vond ik de huizen en de straat toch nog te grauw. Die heb ik met een Penseelmasker iets lichter ‘geschilderd’.
Marloes van Slobbe
Foto bewerkt met: Snapseed
Bij de silhouet-in-bos-foto van Marloes van Slobbe had ik zin om een loopje met de werkelijkheid te nemen. Een prima voorbeeld van: ‘Niet omdat het moet, maar omdat het kan’. In Snapseed heb je een filter (een ‘Look’) dat ‘Morning’ heet. Het is een gek filter omdat het ‘zo uit de doos’ al meteen gebruikmaakt van selectieve bewerking. Een goede reden om het nooit te gebruiken, maar bij deze foto dacht ik: ‘ja, nu!’
Het Morning-filter geeft namelijk een drastische slinger aan de witbalans aan de onderzijde van de foto en laat dat langzaam uitfaden naar het midden van het beeld. Daarna doet-ie ook nog wat met de verzadiging en belichting. Alles bij elkaar ideaal om de grauwe herfstbladeren op de voorgrond wat meer kleur te geven.
Daarna heb ik nog een een licht vignet aangebracht en de algehele helderheid wat teruggeschroefd voor wat meer ‘bos-mysterie’.
Michael Roubos
Foto bewerkt met: Lightroom mobile
Een zwaan in het late zonlicht; ik begrijp wel dat Michael Roubos daarvoor viel! Het eerste wat ik heb gedaan is de horizon rechtzetten. Het ging maar om 0,56 graden, maar toch. Daarna luidde de opdracht aan mijzelf om het late-middag-gevoel beeld te versterken door het geel en blauw in de foto wat te benadrukken. Voor dit soort taken is de Kleurmixer in Lightroom ideaal. Geel wat meer, oranje en groen wat minder. Iets meer levendigheid.
Maar op een gegeven moment ben je wel uitgemixt en is het resultaat toch niet wat je had gehoopt. De oplossing? Selectieve bewerking natuurlijk. Ik had 5 maskers nodig om hier en daar met blauw en geel te strooien, en de belichting en het contrast plaatselijk aan te passen.
Marian Vermeeren
Foto bewerkt met: Lightroom mobile
Marian Vermeeren schreef bij haar weidse strandfoto dat het haar niet lukte om in Snapseed de kleurzweem uit deze in RAW geschoten foto weg te krijgen. Snapseed is daar inderdaad niet het beste gereedschap voor. Als je de foto als geheel behandelt, wordt of de lucht te geel, of de voorgrond te blauw. Ook hier weer kun je niet zonder selectieve bewerking. Het nadeel van Snapseed is dat je de kleurtemperatuur alleen selectief kunt aanpassen met de tool Penseel. Met je vinger langs die subtiele horizon. Het kan als je flink inzoomt, maar echt handig is het niet.
Hoe anders is het met het Lineaire verloop-gereedschap van Lightroom. Daarmee selecteer je – hoppa – in één keer de voorgrond. Of nog gemakkelijker: je laat Lightroom automatisch de lucht selecteren en keert de selectie om. Op die manier kon ik gemakkelijk de kleurtemperatuur aanpassen, het contrast flink verhogen, en de helderheid en verzadiging een tikkie geven.
Helga Hoogsteder
Foto bewerkt met: Snapseed
Helga Hoogsteder schrijft bij haar foto: “Ik maak heel vaak foto’s van de zonsopkomsten en ondergangen hier bij ons in Frankrijk. Op het platteland waar we wonen zijn die altijd heel spectaculair. Helaas worden mijn foto’s altijd wat ‘vlak’, komt nooit de mooie dieprode/oranje kleur eruit omdat mijn camera altijd de kleuren om de een of andere reden afvlakt. En met de ochtendnevel, zoals op de foto die ik meestuur, wordt alles nog vlakker.”
Een ervaring of gevoel vastleggen in een foto kan een behoorlijke uitdaging zijn. Ik weet niet hoe dieprood de zonsondergang in deze foto was, maar ik heb een poging gedaan om meer leven in de foto te brengen. Hoe? Ik denk dat er in de voorgrond veel verloren gaat. Als je die wat oplicht, komt ook de nevel wat meer tevoorschijn.
Wat heb ik eraan gedaan? Om te beginnen een beetje contrast, warmte, sfeer en verzadiging toegevoegd. Daarna met de Snapseed-tool Selectief de voorgrond extreem veel lichter gemaakt, maar ook contrast, verzadiging en structuur iets opgevoerd.
Manon van Duijn
Foto bewerkt met: Lightroom mobile
Wattige wolken, een schuimende zee, en daartussen het subtiele silhouet van Scheveningen en De Pier: mooi! En dit alles in het tegenlicht van een laaghangende zon. In deze foto van van Manon van Duijn gaf ik mezelf dezelfde opdracht als bij de zwaan van Michael Roubos: versterk de bijzondere sfeer door het geel en blauw in de foto wat te benadrukken. Kan dat zo – hoppa – in één keer? Nee, ook hier ontkom je niet aan selectieve bewerking van de zee, de lucht en wat daartussen zit.
De warme tinten zijn iets benadrukt en de roodzweem die over de foto hing, is weggehaald. Verder is het blauw van de lucht rechtsboven iets aangezet zodat het een mooi contrast vormt met de gelige lucht aan de linkerkant van de foto. Tot slot heb ik de foto iets aangesneden zodat je oog niet blijft hangen op de waterschuimdrab op de voorgrond, maar lekker over de golven wordt meegevoerd naar het reuzenrad op De Pier.
Reindert Witteveen
Foto bewerkt met: Lightroom mobile
Reindert Witteveen stuurde een foto in van een paradijselijk plekje in zomers Noorwegen. Het valt bij deze foto misschien wat minder op, maar hij helt wat naar rechts. Dat is zo aangepast natuurlijk. Wat lastiger vond ik de afweging of de wat heiige achtergrond een zetje moet krijgen of juist niet. Toch had ik het gevoel dat de foto sterker wordt zonder die nevellaag.
De nevel of heiigheid in één keer weghalen, had niet het juiste effect. Daarom heb ik het in drie delen gedaan met selectieve selectie. Dat betekent dat ik aparte maskers heb gemaakt voor de waterpartij, de bergketen links en de begroeide heuvels rechts. Afgezien van een klein beetje vignettering heb ik relatief weinig aan de foto gedaan.
Karin Berkeljon
Foto bewerkt met: Lightroom mobile en TouchRetouch
Aan deze fraaie reflectiefoto van Karin Berkeljon hoefde eigenlijk niets te gebeuren. En toch heb ik iets bewerkt. De lucht is iets krachtiger gemaakt, maar wat minder opvalt is dat ik het water wat zachter hebt gemaakt door de textuur en helderheid te verminderen. Op de een of andere manier vond ik dat beter bij de foto passen. Het water wordt er wat abstracter door.
Het zand aan de rechterkant doorbreekt de sereniteit van de foto, vind ik. Daarom heb ik die verwijderd met de app TouchRetouch. Maar dat was het dan ook!
Is er een conclusie?
Dat waren de 10 fotobewerkingen! Kun je hieruit conclusies trekken? Ongetwijfeld ben je het totaal niet eens met een aantal bewerkingen die ik heb gedaan. Of vond je het origineel beter; ook dat kan. Nabewerking is dus subjectief, maar er is altijd een basis. Iedereen zal het er bijvoorbeeld over eens zijn dat je geen spierwitte, overbelichte delen in je foto wilt hebben.
Een andere conclusie is dat je voor precieze fotobewerking bijna niet zonder selectieve selectie kunt. Je foto als één geheel bewerken, kan best goede resultaten opleveren, maar de echte verfijning zit in plaatselijke correcties. Daarom heb ik in alle voorbeelden hierboven Snapseed en Lightroom gebruikt – twee apps waarmee je precies dat beetje extra controle en finesse krijgt.
Tot slot: dank aan alle inzenders die zo dapper waren om hun foto in te sturen!
Wow, wat een verschil, mijn foto. Nu is het inderdaad een diepe kleur, het oranjerood van de zon. Ik ga me daar toch eens meer in verdiepen, ik heb beide programma’s dus wat meer uitproberen. Ik had altijd het idee dat je niet moet aanpassen aan een foto omdat het dan onnatuurlijk en onecht wordt, maar het is juist veel meer waarheidsgetrouw nu. Bedankt voor de ‘les’ en het voorbeeld!
Hoi Gerard,
Hartstikke goed, dat ‘morning’ filter dat je over mijn foto heen hebt gelegd. Het past hier voortreffelijk en haalt de hele foto op!
Erg leuk en leerzaam om al je overige bewerkingen met heldere toelichtingen op de andere foto’s te zien.
Ik voel zeker een klik met ‘Smartzine’ en hoop ooit eens met zo’n leuke photowalk mee te kunnen gaan 🙂
Bedankt, voor al je gedane moeite en ik wens jou en de jouwen fijne feestdagen en alle goeds voor een inspirerend Nieuwjaar!
Met stimulogische groet, Marloes
Hallo Gerard,
Leuk dat je mijn foto hebt uitgekozen. Bedankt voor de tijd die je er aan hebt besteed, altijd weer leerzaam. Fijne feestdagen en tot ziens op één van jullie leuke workshops.
Bedankt Gerard voor het bewerken van mijn foto. Ik vind ‘m er inderdaad nét wat sterker uitkomen zo en meer diepte gecreëerd!
Leuk om het verschil zo te zien!
Hallo Gerard, wat ontzettend leuk dat je mijn foto hebt uitgekozen. Heel mooi om te zien hoe je met fotobewerking de foto meer sprekend hebt gemaakt. Ik heb lightroom, maar gebruik het bijna nooit. Tijd om daar toch wat meer mee te experimenteren.
Wat mooi dat mijn foto is gekozen voor de nabewerking Gerard. Ik doe daar tot nu toe heel weinig tot niets mee. Ik zal het eens gaan uitproberen. Hartelijk dank voor de tip.
Fijne Feestdagen!