Jaja, dankzij die handige smartphone maken we met z’n allen een partij foto’s alsof het niks is. Alles wat een beetje opvalt of er aardig uitziet, gaat op de foto. Een fijnspar in tegenlicht. Je bord met zeebaars op een bedje van zeekraal. Een straatje in de zon. Hoppa: klik, klik, klik. Maar wat is nou eigenlijk het verschil tussen een leuke foto en een goede foto?
Heel simpel: een goede foto is gekozen. Bewust. Niet omdat je drie minuten in je instellingen hebt zitten rommelen, maar omdat je eerst gekeken hebt. Echt gekeken. En dat gebeurt niet vanzelf. Een mooi moment zien en meteen fotograferen is vaak een reflex. Je ziet iets, je grijpt naar je telefoon, en het moment is al gevangen voordat je weet wat je precies zag.
Met je smartphone in de aanslag, sta je niet automatisch stil bij waarom je iets wil vastleggen. Wat trekt je aan in het onderwerp? En hoe kun je dat het beste laten zien? Die aandacht schiet er vaak bij in. Zeker als je gewend bent om in hoog tempo van moment naar moment te scrollen; of te leven.
Goede fotografie is niet een snelle reeks foto’s achter elkaar maken en de beste – of minst slechte – eruit pikken. Het begint met kiezen. En daar wringt het. Want kiezen betekent ook: dingen níet fotograferen. Even wachten, twijfelen, kijken. En dat past niet zo lekker in een wereld van snelheid en vrachtladingen met nieuws.
Wat gebeurt er als je wél kiest?
Als je bewust kiest wat je fotografeert, verandert alles. Je kiest dan niet alleen wat, maar ook hoe. Je gaat automatisch letten op je standpunt, het licht, de achtergrond, de sfeer. Je gaat keuzes maken die passen bij wat je wilt vertellen.
Voorbeeldje: je ziet een man op een bankje in het late zonlicht. Zie je het voor je? De meeste mensen zouden snel een foto maken van het hele tafereeltje. Maar kijk je wat langer, dan zie je dat zijn hand trilt als hij zijn koffie vasthoudt. Dat zijn schaduw zich uitstrekt over de bankleuning. Of dat het licht precies zijn gezicht raakt.
Misschien besluit je dan om alleen zijn handen te fotograferen. Of juist zijn schaduw. Of je wacht tot iemand langsloopt en het beeld extra lading krijgt. Dat is kiezen. Dan wordt je foto niet zomaar een registratie, maar een visie.
Oefenen in nietsdoen
Als ik dit weleens vertel tijdens een workshopwandeling, zeggen mensen vaak: ‘Maar dan mis ik toch juist het moment?’ Soms wel, ja. Maar negen van de tien keer gebeurt er iets beters: je gaat meer zien. Je blik wordt preciezer. Je leert details opmerken die je eerst over het hoofd zag.
Oefen het maar eens. De volgende keer dat je iets ziet wat je zou willen fotograferen:
- doe even niks
- stel jezelf de vraag: waarom raakt dit me; of waarom vind ik dit mooi?
- kijk goed naar het licht, het ritme, de lijnen
- kijk ook eens opzij of achter je; het mooiste beeld zit soms net niet waar je dacht dat-ie zit
En als je dan nog steeds denkt: ja, dit beeld wil ik vastleggen, dán pas pak je je smartphone.
Met aandacht
Goede foto’s hebben vaak iets tijdloos. En dat komt niet omdat ze perfect zijn, maar omdat ze zijn gemaakt met aandacht. Ze vertellen iets. Ze roepen iets op. Dat lukt zelden als je in de automatische klikstand staat. Maar wél als je durft te vertragen.
Fotograferen met je smartphone wordt pas interessant als je de techniek een beetje onder de knie hebt en daarna verder durft te kijken. Dan word je vanzelf selectiever. Je gaat beelden maken die rust uitstralen, of juist spanning. Beelden waar mensen langer naar willen kijken.
Fotografeer minder, kijk beter
Alles fotograferen wat los en vast zit, lijkt slim. Dan zit het moment tenminste als een plaatje in je telefoon. Maar het levert zelden iets op dat je echt bijblijft. Dus daarom mijn tip voor jou: fotografeer minder, kijk beter.
Niet alles hoeft een foto te worden. Maar als je voelt dat er iets bijzonders gebeurt, geef het dan de aandacht die het verdient. Dan krijg je foto’s die je later nog steeds wat zeggen. En daar gaat het uiteindelijk om!
Wil je dat een keer oefenen in de praktijk? Samen met anderen die ook nét wat meer uit hun smartphone-camera willen halen? Doe dan een keer mee met een Smartzine-workshop!
Helemaal waar. Ik kijk vaak naar de YouTube the fotografie eye en die legt het proces goed uit. Wat maakt een foto dan iets meer dan een plaatje? Als je jezelf met de emotie en de besluitvorming van de fotograaf kunt vereenzelvigen. Natuurlijk wel met een goede techniek.
Proces gaat als volgt je hebt een idee voor een foto in gedachten jebedenkt hoe je de foto gaat maken en treft voorbereidingen dan naar plaats en tijd en zet alles op zodat de techniek goed is zoals licht en compositie van bijvoorbeeld een interessant gebouw met contrasterende kleuren en of leuk lopende lijnen en dan wacht je op de juiste omstandigheden zoals een persoon die door het beeld loopt en iets aan het geheel toevoegt.
Klaar is het de aandacht van degene die naar de foto kijkt gaat eerst naar de achtergrond van het gebouw en dan gaat zijn oog naar de persoon en dan ziet deze de opvallende combinatie en ontstaat er emotie hè wat uniek of je wat leuk. En dat is het missie van de foto geslaagd.
Dat omschrijf je heel mooi Maxim! Dat is het precies. Hoe beter je de genius loci, de ‘geest van de plek’ kent, hoe beter je foto’s worden. Meteen even ‘The Photographic Eye’ (link) bekeken. Wat een fantastisch YouTube-kanaal; dankjewel voor de tip!