Dit ritueel komt je vast bekend voor: iemand vraagt in een Facebook-groep ‘Welke smartphone heeft de beste camera?’ Binnen een uur staan er 50 reacties onder. Een paar mensen noemen trots hun eigen telefoon. Twee anderen belanden in een eindeloze discussie over iPhone versus Android. En ergens tussendoor plaatst iemand een zonsondergang ‘ter illustratie’, terwijl Facebook standaard de beeldkwaliteit van elke foto afknijpt. De vragensteller bedankt iedereen vriendelijk en weet aan het eind van de dag nog steeds niets.
Ik snap die vraag wel, hoewel ik de nasleep een beetje irritant vind. De antwoorden gaan bijna altijd over dingen als megapixels, merk en prijs. Eén ding wordt vrijwel nooit genoemd: het formaat van de sensor. Terwijl dat juist de factor is die het verschil maakt bij weinig licht, bij tegenlicht, bij diepe schaduwen, bij het vastleggen van details, bij alles eigenlijk. En er wordt al helemaal niet besproken dat elke lens op je telefoon een andere sensor heeft, met elk een andere grootte. En wat voor gevolgen dat heeft voor de foto’s die je wilt maken.
Wat is een sensor?
Je kunt de sensor zien als het digitale filmrolletje van je camera. Het is een kleine chip die bestaat uit miljoenen lichtgevoelige cellen. Op het moment dat je een foto maakt, vangt de sensor het licht op dat door de lens naar binnen komt en zet dit om in elektrische signalen. Je smartphone vertaalt die signalen vervolgens naar de pixels die samen je foto vormen.
Megapixels = marketing
Grote getallen verkopen lekker. Een 200 megapixelcamera klinkt indrukwekkend, maar als maatstaf voor beeldkwaliteit zegt het lang niet alles. Het formaat van de sensor is veel belangrijker. Hoe groter het sensoroppervlak, hoe meer licht, hoe minder ruis, hoe scherper, hoe mooier de kleuren en hoe gedetailleerder het beeld. Kortom: het formaat van de sensor is de belangrijkste factor voor beeldkwaliteit.
Je zou verwachten dat smartphonefabrikanten netjes de sensorgroottes vermelden van alle camera‘s op een telefoon. Maar met die informatie zijn ze bepaald niet scheutig. Ze praten liever over het aantal megapixels, de grootte van de lensopening, over de samenwerking met dure merken als Leica of Hasselblad, over AI die je foto’s oppoetst. Maar ze vertellen je niet wat écht de beeldkwaliteit bepaalt.
Meer megapixels op een kleine sensor betekent niet automatisch betere foto’s. Vaak juist niet. Je verdeelt hetzelfde beetje licht dan over nog kleinere pixels. Op een stralende dag merk je dat niet zo snel, maar je ziet het meteen als de lichtomstandigheden minder gunstig worden.
En dan nog iets wat ik op deze website al vaker heb gemeld: de hoofdcamera van je smartphone heeft vrijwel altijd de grootste sensor. De ultragroothoek- en telelens komen er meestal bekaaid vanaf en hebben doorgaans een veel kleinere sensor.
De idiote breuk
Als je diep graaft, dan vind je soms de sensorformaten in de specificaties. Maar die worden altijd uitgedrukt in rare breuken als 1/1.31” of 1/2.55”. Ik zie dat toch als een soort rookgordijn om maar niet de echte maten te hoeven vermelden.
Fabrikanten gebruiken nog altijd een maataanduiding uit de tijd van zwart-wit tv’s waar je geen soep van kan trekken. Een 1/1.3″ sensor is niet 1,3 inch groot. Wat je wel kunt zeggen: hoe kleiner het getal achter de schuine streep, hoe groter de sensor meestal is. Maar ook hiermee is het vrijwel onmogelijk om sensors met elkaar te vergelijken.
En precies daarom wilde ik de sensorformaten van topmodel-smartphones laten omrekenen (met AI, ja ja) naar vierkante millimeters, want dat is immers een maat die iedereen snapt. In het overzicht hieronder zie je pas hoe groot de verschillen zijn.
Over deze cijfers
Nog een kleine disclaimer voordat je het overzicht induikt. Apple vermeldt sensorformaten niet op hun website. Samsung doet het soms, andere fabrikanten zelden. De mm²-waarden in dit overzicht zijn berekend op basis van de breuknotatie die fabrikanten wél publiceren, en gecheckt via GSMArena, DPReview en DXOMARK. Het zal niet altijd voor de volle 100% kloppen, maar zie het als een goede indicatie. Voor de meest recente modellen geldt dat sommige specificaties nog op persberichten en eerste reviews zijn gebaseerd. Ik update dit overzicht zodra ik ergens de definitieve cijfers kan opduikelen.
Tot slot: sensorformaat is één factor. Lensopening, optische beeldstabilisatie, pixelgrootte, softwareverwerking en de kwaliteit van de lenzen spelen ook een rol. Dit overzicht geeft je een eerlijker startpunt dan een megapixelgetal, maar geen compleet kwaliteitsoordeel over elke foto die een telefoon ooit zal maken, laat staan dat je dat in een tabel kunt vangen.
De sensorformaten
Denk je dat er iets niet klopt in de cijfers? Laat het weten in de reacties, dan pas ik het overzicht aan.
Dingen die opvallen
Na het uitpluizen van al die sensoren en lenzen springen er voor mij een paar dingen uit.
- Het ultieme zwakke punt bij bijna alle smartphones is de ultragroothoeklens. De opmerkelijke uitzonderingen zijn de Pixel 8 Pro en de OPPO Find X9 Ultra die een meer dan dubbel zo grote ultragroothoeksensor hebben dan de rest. Verder willen fabrikanten alleen bij telelenzen soms moeite doen om de beeldkwaliteit en optische zoom te verbeteren.
- De Samsung S26 Ultra gebruikt nog steeds dezelfde hoofdsensor als de S23 Ultra uit 2023. De vooruitgang zit dit jaar vooral in de lens; met f/1.4 valt er meer licht binnen. Alleen: de sensor zelf staat dus al drie jaar stil. En wie een gewone S25 of S26 koopt, haalt zelfs hardware in huis die al vier jaar niet echt is vernieuwd.
- Bij de iPhone 17 Pro zit de grootste stap niet in de hoofdcamera, maar in de telelens. Die groeide van 15,3 mm² naar 23,5 mm². Dat is eindelijk een verbetering waar je in de praktijk ook echt wat aan hebt.
- De OnePlus 13 is een stille uitblinker in dit overzicht. De telelens heeft een oppervlak van 30 mm². Dat is groter dan de ultragroothoek en zelfs groter dan de zoomlenzen van Apple. Opvallend genoeg deed de OnePlus 15 daarna op bijna alle punten weer een stap terug. Nieuwer is dus niet altijd beter; in dit geval zou ik juist de 13 kiezen.
- Die mooi klinkende 48 megapixel-ultragroothoek van de iPhone 16 Pro? Daarachter zit een sensor van maar 16,1 mm². Dat is ongeveer een derde van de hoofdcamera.
- Google haalt met de Pixel-serie vaak verrassend veel uit relatief kleinere sensoren. Alleen maakt een chic merk als Hasselblad op de achterkant een sensor niet groter. Uiteindelijk blijft dat de basis.
- Een smartphone die hoge ogen gooit is de OPPO Find X9 Ultra, de eerste ‘Ultra’ OPPO die in Nederland verkrijgbaar is. Drie grote sensors en de eerste 50 megapixel 10x telelens op een smartphone ooit.
- En dan de Xiaomi 17 Ultra. Dat is op dit moment simpelweg de koning van het stel. Twee sensoren van meer dan 80 mm² en daarbovenop nog een unieke variabele zoom. Dat is echt indrukwekkend!
Mijn advies
Laat je niks wijs maken over megapixels. Wil je een smartphone die echt goed presteert? Kijk dan naar het sensoroppervlak van de lenzen die je het meest gebruikt. Een grotere sensor wint het altijd van slimme marketing.
Fotografeer je vaker binnen of in situaties met weinig licht, en wil je graag een ultragroothoeklens gebruiken? Kies dan voor een losse voorzetlens. In deze blog lees je waarom dat een wereld van verschil maakt.
Schitterend artikel Gerard! Als amateur-fotograaf zocht ik al lang naar de sensorgrootte van smartphones (iphone). De megapixelrace is idd een goedkoop verkoopsargument. Heb je toevallig ook de cijfers van de gewone iPhones 16 en 17? M’n huidige 12 is aan vervanging toe en ik twijfel tussen een iPhone 16, 17 of 15/16 Pro.
Dank voor je compliment Joris! Over het antwoord kan ik kort zijn: koop niet de ‘gewone’ versie van de iPhone 16 of 17. De hoofdcamera’s hebben een sensor die 35% kleiner is (41 mm2) dan die van de Pro-modellen. En het ontbreken van een telelens is echt niet handig als je veel fotografeert.
Wat een onderzoek! En zo verhelderend. Deze blog verdient een grotere publicatie in de consumentengids.
Sla je slag!
Dankjewel en goede tip!
Een onderzoek waar je echt wat aan hebt. Complimenten!