fbpx

Wat is diafragma en heeft een smartphone er ook een?

Een diafragma is een ingenieus stelsel van lamellen waarmee je de grootte van de lensopening kunt variëren. Zo, dat is eruit. Gaan we nu verder in gewone-mensentaal. 😉

Zoals je misschien weet, is er voor elke situatie die je tegenkomt de ‘perfecte belichting’. Om die perfecte belichting te bereiken, kun je als fotograaf aan drie knoppen draaien: de sluitertijd, het diafragma en de lichtgevoeligheid van de sensor. Als je één knop wat verder opendraait, moet je een van de andere twee iets terugdraaien om de boel (de belichting) in balans te houden. Dat is precies de reden dat je in elke fotocursus struikelt over het fenomeen ‘belichtingsdriehoek’. Het is min of meer de technische basis voor het perfecte plaatje.

Wat doet een diafragma?

Met een diafragma regel je twee dingen: de hoeveelheid licht die op de sensor valt en de scherptediepte in je foto. Hoe verder je het diafragma dichtdraait, hoe minder licht er op de sensor valt. Een verder dichtgedraaid diafragma zorgt er tegelijkertijd voor dat er een groter gebied van voorgrond naar achtergrond scherp wordt op de foto.

Wat is diafragma

Diafragma en smartphones

En nu komen we op het punt dat ze je in de meeste fotocursussen niet vertellen. Een smartphone heeft geen instelbaar diafragma. Fabrikanten vermelden altijd wel een diafragmagetal. Dan staat er bijvoorbeeld dat de groothoeklens een diafragma van ƒ/1,8 heeft. Maar dat is dan ook meteen een vaste waarde: er zitten geen lamellen in de lens waarmee je het diafragma kunt verkleinen. De lensopening is dus altijd hetzelfde.

Het gevolg daarvan is dat je de belichtingsdriehoek niet op smartphones kunt loslaten. Een smartphone heeft maar twee knoppen voor een perfecte belichting: de sluitertijd en de lichtgevoeligheid van de sensor. Het is dus meer een ‘belichtingsschuif’.

De uitzondering

Toch is er een uitzondering. Of liever gezegd: was. Samsung heeft geprobeerd om het variabel diafragma te introduceren in de Galaxy-reeks. De Galaxy S9 en S10 kunnen schakelen tussen diafragmastanden ƒ/1,5 en ƒ/2,4. Kennelijk was het experiment niet geslaagd, want in de Galaxy S20 is het variabele diafragma alweer verdwenen.