Beeldhoek

Wat betekent beeldhoek?

De beeldhoek geeft het gebied aan wat je met een bepaalde lens in beeld krijgt. De beeldhoek wordt diagonaal gemeten en uitgedrukt in graden. Prachtig, maar wat betekent de beeldhoek nu precies?

Wat betekent beeldhoek?
Bron: Wikipedia

Om je een idee te geven:

  • Wij mensen kijken met een beeldhoek van circa 45 graden.
  • Een standaardlens op een smartphone heeft een beeldhoek van rond de 63 graden.
  • Een fisheye lens heeft een beeldhoek van 180 graden.
  • Een ultragroothoek heeft een beeldhoek van ongeveer 120 graden.

Zijn dit rotsvaste waarden? Nee, niet echt. Door verschillen in camerasensor en brandpuntsafstand kan de beeldhoek groter of kleiner uitvallen, maar hé, dat zal ons een worst wezen. Veel belangrijker is de constatering dat de beeldhoek ook iets doet met het perspectief.

Beeldhoek en perspectief

Een groothoeklens heeft een grote beeldhoek (die zag je niet aankomen hè 😉 en een korte brandpuntsafstand. Daardoor worden objecten op de voorgrond in verhouding groter weergegeven en lijken objecten in de achtergrond veel kleiner en verder weg dan in werkelijkheid het geval is. Het perspectief wordt uit elkaar getrokken. Ideaal dus om de weidsheid van een landschap te benadrukken

Een telelens doet precies het tegenovergestelde. De beeldhoek is klein en de brandpuntsafstand groot. Gevolg: objecten op voor- en achtergrond lijken dichter bij elkaar te staan dan in werkelijkheid. Hoe langer de brandpuntsafstand, hoe meer het perspectief in elkaar wordt gedrukt. Fotografen maken vaak gebruik van dit effect om de drukte in een mensenmassa te benadrukken.

Dat de mix van beeldhoek, brandpuntsafstand en afstand tot je onderwerp rare dingen kan doen met het perspectief, zie je heel goed bij de volgende animatie die de Tsjechische fotograaf Dan Vojtěch een aantal jaren geleden maakte.

Ofwel: zowel een groothoeklens als een te lange telelens zorgt voor een vertekening van een gezicht. Tussen een brandpuntsafstand van 50 en 80mm lijkt het portret ‘normaal’. Niet toevallig is dat ook de beeldhoek die het meest overeenkomt met de beeldhoek waarmee we de wereld om ons heen zien.

Je kunt beeldhoek kortom niet los zien van het perspectief. Een kleinere of grotere beeldhoek betekent dus ook een andere visie op voor- en achtergrond.