Witbalans instellen tijdens het blauwe uur

Hoe gebruik je witbalans in de fotografie?

“Kijk eens wat lekker”, schreef iemand op Facebook bij een foto van een bord met fraai gedrapeerde asperges. Het enige wat ik kon denken was ‘witbalans!’. Alles op de foto was zo diepgeel, dat het gerecht meer leek op een verbleekt toeristisch menu in zo’n verlichte tl-bak. Zonde! Waarom is witbalans zo belangrijk in de fotografie, wat doet het met je beeld en welke invloed heb jij erop met je smartphone? Lees snel verder, dan leg ik het je uit!

Wist je dat je ogen superslim zijn, maar jou tegelijkertijd bedonderen waar je zelf bij staat? Je ervaart een wit overhemd de hele dag als ‘wit’, maar eigenlijk zou je hem ’s avonds als geel/oranje moeten zien; en lichtblauw als je buiten staat op een bewolkte dag. Hoe geel of blauw dat overhemd ook kleurt: jij ervaart het als hartstikke wit doordat je hersenen de lichtkleur automatisch corrigeren. Jouw brein zoekt continu de juiste witbalans. Maar goed ook, anders zou je ’s avonds in een knaloranje kamer en in de zomer op een felblauw verlicht strand zitten.

Witbalans in de fotografie: allebei daglicht, maar toch heel anders.
Allebei daglicht, maar toch heel anders van kleur! | Foto links: Jamie Street | Foto rechts: Hassan Ouajbir

Kleurtemperatuur

Jouw smartphone heeft ook zo’n automatische witbalans. De camera bepaalt dus de ‘kleur’ van het wit in jouw foto. Zit je bijvoorbeeld onder TL-lampen, dan gooit je camera er een dosis blauw tegenaan om het geel/groenige licht daarvan te compenseren. Net zoals je de omgevingstemperatuur meet in Celsius, kun je ook de kleurtemperatuur meten. Kleurtemperatuur wordt uitgedrukt in Kelvin, maar dat zegt je natuurlijk geen drol. Daarom heb ik er even een overzichtje van gemaakt.

Schematisch overzicht van kleurtemperatuur en lichtkleur: van kaarslicht en gloeilamp tot helder blauwe lucht.

Voorbeelden van witbalans-instellingen

Een foto kan drastisch veranderen door een andere witbalans. Bekijk deze voorbeelden maar eens!

Witbalans op automatisch
Witbalans op automatisch: best oké, al hangt er een heel lichte geelzweem op de houten fauteuil op de voorgrond.
Witbalans ingesteld op bewolkt
Witbalans ingesteld op bewolkt: er ontstaat een flinke geelzweem.
Witbalans ingesteld op tl-licht
Witbalans ingesteld op tl-licht dat op de houten fauteuil op de voorgrond valt. De kleuren van de stoel zijn natuurgetrouw, maar de achtergrond is te blauw.
Witbalans ingesteld op gloeilamp
Witbalans ingesteld op gloeilamp: kun je nagaan hoe geel dat licht is!
Witbalans ingesteld op daglicht
Witbalans ingesteld op daglicht (het zonnetje): ook te veel geel voor deze foto.

De witbalans bepaalt de sfeer

Nou, da’s allemaal leuk en aardig, hoor ik je denken, maar als mijn smartphone dat allemaal automatisch regelt, dan ben ik toch klaar? Dat zou je inderdaad kunnen denken, maar het aanpassen van de witbalans kan je foto’s extra kracht geven of extra sfeervol maken. Bijvoorbeeld bij zonsondergangen die je een extra sferisch zetje wil geven. Of tijdens het blauwe uur waarbij je de blauwige vroege-ochtend- of late-avondsfeer wil benadrukken.

En soms is die correctie echt nodig omdat je camera het ook niet helder ziet. Denk bijvoorbeeld aan al die te blauwe sneeuwfoto’s die op Facebook langs ziet komen als de eerste vlokken zijn gevallen. Of in situaties als er een mix van daglicht en kunstlicht op je onderwerp valt zoals bij de foto’s hierboven.

Met welke apps kun je de witbalans aanpassen?

Vaak biedt de standaard camera-app geen mogelijkheid om de witbalans aan te passen, maar er zijn talloze fotografie-apps die dat wél in huis hebben, zoals Camera+, Halide (iOS) en Manual Camera Lite (Android). Die instellingen zijn dan vaak beperkt tot zonnetje, wolkje, tl-balk en gloeilamp, maar daar heb je op zich genoeg aan omdat er ook nog zoiets is als nabewerking om de kleuren op je foto te verbeteren.

Wil je echt volledige regie hebben? Bekijk dan eens de app VSCO of DSLR Camera. Daarmee kun je de witbalans traploos regelen van 2000 tot 8000 Kelvin. Ofwel van zonsopkomst-geel tot aan bewolkt-blauw!

Meer fototips
Uitzicht foto met iPhone
7 belachelijk simpele tips (als je ze weet) voor de iPhone-camera-app